10 października: jak rozmawiać o zdrowiu psychicznym i szukać pomocy

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego przypada 10 października, jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia. To dobra okazja, by zapytać bliską osobę, jak się czuje, i sprawdzić, gdzie w swojej okolicy można uzyskać pomoc. Nie trzeba czekać na tę datę, jeśli ktoś potrzebuje rozmowy już teraz.

Jak zacząć rozmowę z bliską osobą

Wybierz spokojny moment i miejsce, w którym można porozmawiać bez pośpiechu. Zacznij od własnej obserwacji, bez oceniania: „Widzę, że ostatnio jest ci trudno. Chcesz mi powiedzieć, co się dzieje?”. Daj drugiej osobie czas na odpowiedź. Jeśli nie chce rozmawiać, uszanuj to i powiedz, że może wrócić do tematu później.

Słuchaj i pytaj, czego potrzebuje. Możesz zaproponować wspólne poszukanie placówki, sprawdzenie terminu albo towarzyszenie podczas pierwszego kontaktu. Unikaj stawiania diagnoz, porównywania jej sytuacji z cudzą i zapewnień, że jedna metoda na pewno pomoże.

Gdzie sprawdzić dostępne wsparcie w Polsce

Na portalu pacjent.gov.pl oraz stronach Narodowego Funduszu Zdrowia szukaj informacji o centrach zdrowia psychicznego i innych placówkach udzielających świadczeń w ramach NFZ. Wpisz swoją miejscowość lub powiat i zanotuj dane placówek, z którymi chcesz się skontaktować. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, sprawdź, jak znaleźć Centrum Zdrowia Psychicznego. O możliwość uzyskania pomocy możesz też zapytać lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Przed wyjściem lub zapisaniem bliskiej osoby zadzwoń do wybranej placówki. Potwierdź jej adres, aktualne godziny działania, sposób rejestracji, najbliższy dostępny termin oraz to, czy potrzebne jest skierowanie. Zapytaj wprost, czy dana usługa jest finansowana przez NFZ, czy wiąże się z opłatą. Te warunki mogą zależeć od placówki i rodzaju pomocy.

Jeśli szukasz prywatnej konsultacji, sprawdź cenę, kwalifikacje specjalisty i zasady odwoływania wizyt przed jej umówieniem. Gdy pierwsza placówka nie może pomóc, poproś o wskazanie innego miejsca lub sprawdź kolejne placówki w okolicy.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc

Bliska osoba może wspierać w rozmowie i szukaniu kontaktu do specjalisty, ale nie musi sama oceniać stanu zdrowia ani brać odpowiedzialności za leczenie. Jeśli ktoś mówi o zamiarze odebrania sobie życia, jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie lub wymaga natychmiastowej pomocy, dzwoń pod 112. Nie odkładaj wtedy działania do 10 października ani do planowanej wizyty.

Jeśli sytuacja nie jest nagła, ustalcie jeden możliwy następny krok: telefon do placówki, rozmowę z lekarzem albo wspólne sprawdzenie dostępnych terminów. Materiał przygotował zespół redakcyjny BJS Studio; wskazówki nie zastępują indywidualnej oceny specjalisty.

Źródło: World Health Organization