Światowy Dzień Farmaceuty 25 września. Skąd się wziął?

25 września przypada Światowy Dzień Farmaceuty. Międzynarodowa Federacja Farmaceutyczna (FIP) przedstawia tę datę jako okazję do zwrócenia uwagi na pracę farmaceutów. Dla pacjenta to także przypomnienie o prostej rzeczy: przed rozmową w aptece warto zebrać informacje o wszystkich stosowanych preparatach, aby móc jasno opisać swoją sytuację.

Autor: Redakcja BJS Studio

Skąd wziął się Światowy Dzień Farmaceuty?

Święto jest związane z działalnością Międzynarodowej Federacji Farmaceutycznej, która promuje obchody pod angielską nazwą World Pharmacists Day. Na stronie poświęconej wydarzeniu federacja wskazuje 25 września jako dzień obchodów. Ma on charakter międzynarodowy, więc nie odnosi się do jednej apteki, miasta ani krajowego kalendarza wydarzeń.

Sens tej daty łatwiej zrozumieć, patrząc na codzienne zadania farmaceuty. Pacjent zwykle styka się z nimi przy realizacji recepty lub zakupie preparatu bez recepty. W takich sytuacjach znaczenie ma nie tylko wydanie produktu, lecz także możliwość zadania pytań o jego stosowanie i wyjaśnienia informacji, które mogą być niejasne na opakowaniu lub w ulotce.

Światowy Dzień Farmaceuty nie zmienia zasad leczenia i nie wymaga od pacjentów żadnego szczególnego działania właśnie 25 września. Zwraca natomiast uwagę na rolę rozmowy, która może odbyć się w aptece każdego dnia roku. To praktyczny wymiar święta, także dla osób, które nigdy wcześniej nie interesowały się jego historią.

Dlaczego rozmowa w aptece dotyczy więcej niż jednej recepty?

Farmaceuta może usłyszeć pytanie o jeden lek, choć pacjent stosuje równocześnie kilka produktów. Mogą to być leki przepisane przez różnych lekarzy, preparaty kupione bez recepty, suplementy diety czy środki używane tylko od czasu do czasu. Bez tej wiedzy rozmowa obejmuje jedynie część sytuacji, którą pacjent chce wyjaśnić.

Znaczenie ma również sposób, w jaki pacjent rozumie otrzymane zalecenia. Ktoś może znać nazwę leku, ale nie pamiętać, kiedy ma go przyjmować. Inna osoba może chcieć ustalić, czym różnią się dwie nazwy widoczne na posiadanych opakowaniach. Takie pytania warto wypowiedzieć wprost, zamiast zakładać, że są zbyt drobne na rozmowę przy okienku.

Apteka bywa też miejscem, w którym pacjent po raz pierwszy zauważa, że potrzebuje dodatkowego wyjaśnienia. Jeśli pytanie dotyczy objawów, zmiany zaleconego leczenia albo niepokojącej reakcji po preparacie, należy opisać sprawę farmaceucie. Może on pomóc ustalić, czy potrzebny jest kontakt z lekarzem. Sama rozmowa w aptece nie zastępuje oceny lekarskiej.

Co przygotować przed pytaniem o stosowane preparaty?

Nie trzeba znać fachowych nazw ani układać rozbudowanej dokumentacji. Pomocna będzie krótka, aktualna lista lub zdjęcia opakowań. Najważniejsze, by dało się ustalić, o które produkty chodzi i jakie pytanie pacjent chce zadać.

• Zanotuj nazwy leków przyjmowanych stale oraz tych używanych doraźnie.
• Dopisz preparaty kupione bez recepty i suplementy diety, jeśli je stosujesz.
• Jeśli możesz, zapisz dawki i sposób przyjmowania podany na opakowaniu lub w otrzymanych zaleceniach.
• Przygotuj informację o alergiach lub wcześniejszych niepokojących reakcjach na leki, o których wiesz.
• Sformułuj konkretne pytanie, na przykład o zapis w ulotce albo o to, czy dwa posiadane opakowania dotyczą tego samego preparatu.

Taka lista nie służy do samodzielnego zmieniania terapii. Ułatwia przekazanie informacji osobie, z którą pacjent rozmawia. Jeśli opakowanie zostało wyrzucone lub nazwa jest nieczytelna, warto powiedzieć o tym otwarcie, zamiast zgadywać. Niepełna, ale uczciwie opisana informacja jest lepszym punktem wyjścia do rozmowy niż pozorna pewność.

Pomocne bywa także wskazanie, skąd pochodzi wątpliwość: z ulotki, etykiety, rozmowy z lekarzem czy własnej obserwacji. Farmaceuta łatwiej wtedy zrozumie, co dokładnie wymaga wyjaśnienia. Pacjent może poprosić o powtórzenie odpowiedzi prostszymi słowami albo zapisać najważniejsze ustalenia, by później do nich wrócić.

Co warto zapamiętać po 25 września?

Światowy Dzień Farmaceuty pojawia się w kalendarzu raz w roku, ale pytania o leki pojawiają się znacznie częściej. Najbardziej użyteczne przypomnienie płynące z tej daty jest więc proste: przed wizytą w aptece zbierz nazwy stosowanych preparatów i nazwij swoją wątpliwość. Dzięki temu rozmowa może dotyczyć całej sytuacji, a nie tylko produktu, który akurat trzymasz w ręku.

Źródło: International Pharmaceutical Federation